Công tác chỉnh sửa là mắt xích quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu một xuất bản phẩm; quyết định chất lượng hoạt động, sự thắng lợi của công ty xuất bạn dạng. Xưa nay, phổ quát sự cố đáng buồn trong lĩnh vực xuất bản với những cuốn sách sai phạm bị xử lý, thu hồi có lỗi lớn thuộc về các biên tập viên (BTV).
Theo số liệu của Cục Xuất phiên bản, In và Phát triển (Cục Xuất phiên bản), lượng đầu sách sai phép bị Cục xử lý tăng dần theo mỗi năm: năm 2012 là 51 xuất bản phẩm, năm 2013 lên đến 124, năm 2015 là 128 và trong chín tháng 5 2016 là 87 xuất bản phẩm. Nhưng đó chỉ là những cuốn sách có sai phép về nội dung, bị đòi hỏi đình phiên bản để giám định, sửa chữa; còn phổ thông cuốn sai về câu chữ, chính tả và không ít trong số đó đã “lọt” ra thị trường. Nhì năm qua, đa dạng sai phép trong các xuất bản phẩm bị coi là những “thảm họa”, làm dư luận bức xúc. Sách sai phạm ở đủ các mảng: công nghệ, thiếu nhi, văn học, giáo dục; kể cả những cuốn từ điển vốn được coi là chuẩn mực của việc dùng chữ nghĩa. Rộng rãi BTV và ngay cả chỉ đạo các nhà xuất bản (NXB) có ý kiến, chỉ khi sách bị cơ quan tác dụng “tuýt còi” do vi phạm những khó khăn nguy hiểm về nội dung chính trị, tư tưởng mới đáng ngại; còn yếu kém trong nội dung hay bí quyết giới thiệu, những sơ sót về tiếng nói, rối rắm về bạn dạng quyền... có thể biện minh do làm vội, lỗi tấn công máy,… Hoạt động làm sách xưa nay đang điều hành theo quan điểm “không bị thu hồi là được”, chưa có ý thức cần theo những chuẩn chất lượng cao; dẫn đến hiện trạng sách có đa dạng sai sót cả về nội dung tư tưởng và cơ chế là yếu tố thế tất. Đây là thực trạng đáng báo động trong ngành nghề xuất bản.
Tính tới năm 2016, cả nước có 60 NXB với tổng số công lao khoảng gần 6.000 người. Trong đó, số lượng BTV ở các NXB hơn 1.000 người và của các đối tác hòa hợp khoảng 100 người. Theo Cục Xuất bản, 100% BTV có trình độ đại học trở lên. Công việc huấn luyện nguồn nhân lực BTV xuất bạn dạng càng ngày càng được chú tâm đẩy mạnh. Đội ngũ BTV ngày càng “trẻ hóa”; được tiếp xúc công nghệ tiên tiến. Tất nhiên, nhìn chung, họ vẫn còn hạn giễu cợt cả về chuyên môn nghiệp vụ, trình độ lý luận, khả năng chính trị. Số BTV vừa giỏi đơn vị, chỉnh sửa bản thảo, vừa có kĩ năng khiến cho buôn bán trong cơ chế hoạt động mua bán rất ít. Phổ thông người vẫn có tư duy cách biệt thực tại, chưa nắm bắt được ý định của phố hội để đề xuất đề tài và tổ chức được bản thảo có chất lượng. Đáng lưu ý, tiêu chuẩn chức danh BTV chưa được chuẩn hóa, dẫn đến việc phổ quát NXB vận dụng tiêu chuẩn không rõ ràng khi tuyển nhân viên, bố trí, đề bạt cán bộ biên tập. Và, một khởi thủy của việc xuất hiện rộng rãi sách sai phép trên hoạt động mua bán là do nhiều NXB chỉ có một số BTV và phân công nhau “canh cửa” tất cả các mảng sách. Họ bị quá chuyên chở khi phải kiếm được đọc, biên tập quá phổ quát đầu sách thuộc các mảng khác biệt, cho nên chẳng thể đảm bảo được chất lượng của xuất bản phẩm. Cục trưởng Xuất bạn dạng Chu Văn Hòa cho nhân thức, ông từng ký công văn xử lý bốn cuốn sách vi phạm đều do một BTV đứng tên, chứng tỏ người đó đã hoặc không đọc gì cả; hoặc “ngồi nhầm chỗ”, không đủ năng lực để làm cho “bà mụ” cho đứa con tinh thần tâm huyết của tác giả. Hiện tượng BTV bị lấy tên để đề tham gia các sách liên kết là vẫn có, và họ có phản ứng nhưng chưa dám thông báo. Vì vậy, việc cấp thẻ hành nghề biên tập chính là một cơ chế giữ vững, để nâng cao trách nhiệm làm nghề. Sắp đến, khi các tập đoàn điều hành khiến cho nghiêm, ví như tăm tiếng của họ bị lợi dụng trên những cuốn sách vi phạm, bị tập đoàn điều hành thu thẻ thì buộc họ phải thông báo.
Vừa qua, lần đầu tiên Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức hội thảo về công việc chỉnh sửa xuất phiên bản trong tình hình mới; chỉ rõ những ưu thế, hạn chế giễu của nhóm BTV xuất bạn dạng bây giờ; kiến nghị, buộc phải chương trình huấn luyện BTV thích hợp tình hình thực tế gắn với sự tạo ra của đất nước. Có thể thấy, ngoài sự tự bồi bổ, nâng cao năng lực của mỗi người, rất cần có nhiều lớp đào tạo nghiệp vụ sâu về chuyên môn. BTV cần được cập nhật kiến thức chính trị - văn hóa - xã hội trong và ngoài nước nhiều lần hơn để có cái nhìn thực tại, tinh nhạy trong công việc chỉnh sửa bản thảo. Và yếu tố cần thiết, các BTV phải xem việc chỉnh sửa một cuốn sách như quản lý một dự án và phải làm việc với ý thức trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của chính mình. Có tương tự mới chặn được sách “rác”.
Xem nhiều hơn:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét