chậm triển khai là những tâm sự rất chua chát của người tìm hiểu về giáo dục, ThS Lê Thị Lan Anh, Viện trưởng Viện Phát hành Giáo dục và Trí tuệ Việt, khi bình luận về những bất cập của việc cấm dạy thêm, học thêm, đang thực thi tại TP.HCM.
LTS: Để bạn đọc có thêm cái nhìn của người trong cuộc xung quanh yếu tố cấm dạy thêm, học thêm, Infonet xin đăng tải những san sẻ, tầm nhìn cá nhân của ThS Lê Thị Lan Anh, viện trưởng Viện Phát triển Giáo dục và Trí tuệ Việt.
Cấm dạy thêm học thêm đã làm cho những dòng tít “quái dị” trên tin báo cứ đập vào mắt, kiểu như "Nhận thấy thầy giáo A dạy thêm ở khu B", "Nhị cô giáo trường LTK thuê nhà dạy thêm cho học sinh chính khóa", "Dân phát hiện thầy giáo dạy thêm "chui".... Bất giác tôi nổi da gà: Phải chăng thầy giáo dạy thêm đang đứng trước một cuộc chiến tranh không nhân nhượng?
Ảnh minh họa dạy thêm, học thêm (nguồn Báo Tuổi trẻ)
Có đáng không khi cái nghề "kỹ sư tâm hồn" mà phải sống trong ức chế nhạo, thấp thỏm, sợ hãi? Đã ức giễu cợt, đã bất an là tâm loàn, tâm loàn thì không thể phát hành những bài giảng hay, gieo được những mầm thiện, trao truyền được kiến thức quý đến học trò.
Người "kỹ sư" làm cho sao dạy nổi chứ chưa nói "thiết kế tâm hồn" cho thế hệ sau trước bão táp ngoài kia???
Đã đành, mặt trái của dạy thêm tràn lan là có thực, phải chấn chỉnh, phải giải quyết triệt để.
Nhưng, có ai dám chắc chắn, dạy thêm không có trị giá hăng hái? Thử nhìn học thêm trong khoảng góc độ khác, chúng ta sẽ thấy, học thêm, dạy thêm không đến nỗi “xấu”.
Thứ nhất, học sinh có điều kiện kinh tế eo hẹp cần.
Con muốn có cơ hội cuộc thế tốt hơn nên muốn chuyên nghiệp tiếng Anh. 2 tiết ít oi ở trường với 30-50 sinh viên/1 lớp có bảo đảm đủ cho con chạm đến mong ước quang minh chính đại đó? Nơi con ở nể có trung tâm tiếng Anh uy tín, con không có tiền đi học thêm ở trung tâm, cô giáo lại dạy hay, chăm sóc tới học trò. Vậy, con có nên học không?
Thứ 2, học trò chưa giỏi cần.
Con học chưa chuyên nghiệp, muốn được cô hướng dẫn thêm mà 1 lớp đông quá, mỗi tiết chỉ 45 phút, chạy tướt bơ theo giáo án, chạy thanh tra, chạy tiến độ... đã kiệt quệ tâm tưởng. Cô giáo chẳng thể dạy cho trên lớp, về nhà hướng dẫn thêm thì có gì sai?
Thứ 3, quan hệ cung cầu hiện hữu.
Cô dạy nhiều năm kinh nghiệm, trò mến mộ thì phụ huynh tin tưởng gửi gắm là dĩ nhiên. Có cầu ắt có cung. Mà quan hệ cung cầu ở đây đều đường đường chính chính. Người thầy dùng tài của bản thân mình để có thêm thu nhập, trò được học Thầy tốt thì còn gì quý hơn? Các cụ xưa đã dạy: "Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy" mà lại. Hiện thời, Thầy "được yêu" như đấu tố thế kia, Thầy nào muốn "sống mái" với nghề?
ThS Lê Thị Lan Anh, Viện trưởng Viện Phát hành Giáo dục & Trí tuệ Việt
Thứ 4, giảm nguy cơ chảy máu chất xám.
Đồng ý dạy thêm không có phép là sai. Nhưng, phải khám phá cho rõ, nguyên cớ cai sai đó trong khoảng đâu. Giả dụ giáo viên sống tử tế với nghề, bằng đồng lương do nhà trường trả xứng đáng với chính mồ hôi, nước mắt, tâm lực của chính mình khiến cho ra; hẳn chẳng khách hàng nào muốn ban đêm sớm trưa cắm đầu đi dạy.
Thầy giáo cũng là người, cũng có mái ấm, cũng phải nuôi con, cũng gánh vác 2 bên nội ngoại, cũng phải quan hệ họ hàng, anh em... Không có tiền, giáo viên sống hay chết?
Lẽ nào, phải đẩy hết thầy giáo ra đứng trục đường buôn thúng bán bưng, phải cắp ủ ấp bê bưng đeo vác những công việc chưa hề qua tập huấn để mưu sinh? Thầy giáo cứ phải có năng lực tài chính thấp thì mới là Thầy?
Còn thầy giáo phong lưu thì không được phép? Giáo viên buộc họ phải sống lắt lay, sống khổ cực, sống cam lòng, sống mòn với đồng lương ba cọc ba đồng?
Chảy máu chất xám cũng từ đó. Giáo viên giỏi bị "câu" sang trường tư, trường quốc tế. Giáo dục công cho nên vốn đã oằn chính mình với bệnh chiến thắng, nay lại càng oặt ẹo khi nguy cơ những người giỏi nhất sắp phải ra đi trước nạn đấu tố.
Chảy máu chất xám cũng từ đó. Khi ngành sư phạm lẽ ra phải tụ họp những học sinh ưu tú, xuất chúng nhất; thì cái nôi huấn luyện con người này đang phải đứng trước thực trạng đau xót khi "hứng" những cô cử, cậu cử với đầu tham gia cực thấp.
Đầu vào thấp, tập huấn không tới nơi tới chốn, đầu ra cũng thấp kém. Học sinh sư phạm tốt nghiệp hầu như không thể ngay ngay tức khắc đứng lớp. Cơn cớ nào đẩy họ đến chất lượng tập huấn như vậy?
Chảy máu chất xám cũng từ đó. Khi những giáo viên kiệt xuất, những người giỏi thường đã là giáo viên đầu quân cho các nước sản xuất hết. Họ nhìn giáo dục Việt Nam mà hổ hang, nhưng cũng chẳng thể khiến cho gì hơn. Ốc phải mang nổi mình ốc trước khi lo cho sự thế.
Thứ 5, phải có cách thức cho thầy giáo dạy thêm đàng hoàng như mọi nghề khác.
Tôi cứ tự vấn, bi tráng cười nhỉ, bác bỏ sĩ được thành lập phòng khám tư, thợ may biên nhạo báng trong 1 nhà máy vẫn có thể thành lập tiệm tại gia. Họ là nhân loại, họ có quyền, họ có hình thức để khiến cho thêm.
Còn giáo viên thì sao, họ có phải là loài người không, sao lại cấm cái quyền được khiến của họ? Lương ít là bắt họ phải sống có điều kiện kinh tế eo hẹp. Nay họ muốn sử dụng tài của mình để mưu sinh thì cấm.
Vì sao không cho họ 1 chế độ thỏa đáng để vượt nghèo, sống chính đại quang minh bằng tiền do trí não mình khiến ra.
Rồi hàng loạt các hệ lụy khác mà chúng ta, ngay thời gian này, chưa thể nhìn thấu hết. Nhưng rõ ràng, thay vì cấm 100%, cần có một hình thức minh bạch, rõ ràng về dạy thêm học thêm thì thỏa đáng hơn.
Theo tôi, khi chính sách giáo dục công còn đang khấp khểnh, chắp vá; khi thầy giáo đang phải chết mòn, sống èo uột với đồng lương biên chế nhạo thì yêu cầu phải có hình thức nguồn vốn tương xứng với tâm lực trí mà người Thầy bỏ ra - khi đó, hãy cấm gì thì cấm.
Bài viết biểu hiện quan niệm, ngôn ngữ riêng của tác giả
ThS Lê Thị Lan Anh
Xem nhiều hơn: japan shop online
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét