Thành công Rạch Gầm - Xoài Mút đã nêu cao truyền thống thủy chiến lâu đời và ưu việt của quân dân ta, đã thừa hưởng và phát huy trải nghiệm phú quý của những trận thủy chiến trước đó, điển hình là thắng lợi Bạch Đằng năm 938, năm 981 và năm 1288. Chiến thắng này là sự khẳng định thâm thúy ý thức về độc lập của người vn đối với vùng đất Nam Bộ trong lịch sử.
Tranh gốm vẽ cảnh Nguyễn Huệ chỉ đạo trận Rạch Gầm - Xoài Mút.
Mùa xuân năm 1771, khởi nghĩa Tây Sơn do ba bằng hữu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ chỉ huy bùng nổ ở ấp Tây Sơn thuộc phủ Quy Nhơn (nay thuộc thức giấc Bình Định). Được sự ủng hộ khỏe mạnh của số đông các phân khúc nhân dân, nhất là nông dân có điều kiện kinh tế eo hẹp, từ căn cứ Tây Sơn, nghĩa binh lập cập phát triển thành phong trào dân cày bát ngát, tiến về giải phóng các làng phố, tiến công các huyện lỵ, phủ lỵ, hạ thành Quy Nhơn, thừa thắng tiến chiếm giữ Quảng Ngãi, sau đó phóng thích Phú Yên... khiến chủ khu vực trải dài từ Quảng Nam đến Bình Thuận.
Từ năm 1776 đến 1783, quân Tây Sơn đã 5 lần tiến công vào Gia Định khiến vỡ lẽ hoàn toàn, tấn công đuổi tàn quân của chính quyền chúa Nguyễn phải trốn sang sống lưu vong bên đất Xiêm (Thái Lan). Cơ chế giai cấp cát cứ xây đắp trên 200 năm của cơ quan phong kiến họ Nguyễn đến đây bị tan rã. Bị tước mất quyền lợi, tầng lớp phong kiến phản động ở Đàng Trong, đứng đầu là Nguyễn Ánh, đã bội nghịch quyền lợi dân tộc, cầu cứu quân xâm lăng Xiêm.
Lợi dụng cơ hội Nguyễn Ánh cầu viện, Vua Xiêm là Rama I của vương triều Chakri lập tức phái 5 vạn quân gồm 3 vạn bộ binh, 2 vạn thủy binh cùng 300 con thuyền phân thành hai trục đường thủy và bộ, do tướng Chiêu Tăng, Chiêu Sương chỉ đạo, được quân Nguyễn Ánh dẫn đường, nhất loạt tiến tấn công Gia Định, xâm lược Đại Việt.
Tháng 7/1784, thủy quân Xiêm đổ bộ lên Gia Định, mở màn trận chiến tranh xâm lược nước ta. Căm thù trước hành động cầu viện ngoại quốc của tập đoàn Nguyễn Ánh và hành động xâm lăng của quân Xiêm, quần chúng Gia Định cùng với quân Tây Sơn đồn trú, lúc đó chỉ có khoảng mấy nghìn người, do tướng Trương Văn Đa chỉ đạo, đã can trương đao binh. Đến cuối năm 1784, sau 5 04 tuần xâm lăng, hơn 5 vạn quân thủy bộ của địch chỉ nhận được quá nửa miền đất phía Tây Gia Định, còn thành Mỹ Tho, thành Gia Định và nửa phần phía Đông Gia Định vẫn được kiểm soát.
Sơ đồ trận Rạch Gầm - Xoài Mút.
Với lợi thế ban sơ, quân Xiêm giành được phổ thông chiến thắng, tỏ ra rất chủ quan, tự kiêu. Trong mỗi vùng chiếm đóng, quân thù có phổ thông hành động tàn nhẫn, cướp của, giết người, vơ vét của cải và bắt thanh nữ đưa về nước Xiêm. Bao bọc cảnh tủi nhục và đau thương đã diễn ra! Nhân dân Gia Định phẫn nộ quân xâm lược, hướng về lá cờ cứu nước của phong trào Tây Sơn và sẵn sàng ứng nghĩa.
Trước tình thế đó, Nguyễn Ánh đã phải than thở "muốn được nước thì phải được lòng dân”. Lúc đó liên quân Xiêm - Nguyễn đã kiểm soát vùng Hậu Giang, chiếm hữu đóng miền Tây sông Tiền Giang. Đại quân của địch đóng tại Trà Tân. Nguyễn Ánh và quân phiên bản bộ đóng đồn ở trên bờ sông, quân Xiêm vừa đóng ở trên bờ, vừa đỗ con thuyền dọc theo bờ sông để hỗ trợ lẫn nhau.
Nhận được tin báo, các thủ lĩnh quân Tây Sơn quyết định cử Nguyễn Huệ tham gia Gia Định phản công tiêu diệt quân xâm lăng. Khoảng đầu bốn tuần 1-1785, Nguyễn Huệ theo đường hồ, đem quân tiến tham gia Gia Định, hợp binh với đội quân đồn trú của Trương Văn Đa, đóng quân và đặt phiên bản doanh tại Mỹ Tho. Tổng số quân Tây Sơn có khoảng 2 vạn, chưa bằng người ấy quân Xiêm. Dân chúng Gia Định qua 5 lần nghĩa quân Tây Sơn tiến công quân Nguyễn và sau đợt chống chọi can trương do tướng Trương Văn Đa chỉ huy, trong bối cảnh bị quân Xiêm o ép và cơ quan Nguyễn Ánh bội nghịch, đã nhất loạt hưởng ứng nghĩa quân, góp sức vào cuộc binh đao chống đánh chiếm.
Nguyễn Huệ không đánh thẳng tham gia căn cứ Trà Tân, nơi địch có phổ thông điểm hay, mà bằng phổ biến động thái ngoại giao và quân sự, sắm cách "điệu hổ ly sơn”, kéo quân thù ra khỏi nơi đóng quân, hướng dẫn đến địa hình có lợi nhất để hủy hoại bằng lối đánh phục kích, chuyển động. Góc nhìn ý tưởnrg và kỹ năng lỗi lạc của Long Nhương tướng quân Nguyễn Huệ biểu hiện ở việc lợi dụng địa hình, xác định khu vực quyết chiến, bố trí trận địa, nhử địch vào trận địa, đơn vị và nhân tố khiển thế trận.
Gươm của quân Tây Sơn trong trận Rạch Gầm - Xoài Mút. (Ảnh: Báo Ấp Bắc)
Sau khi xem xét địa hình, Nguyễn Huệ quyết định chọn đoạn sông Mỹ Tho trong khoảng Rạch Gầm đến Xoài Mút, dài khoảng 6 km, rộng chừng mực vài km, ở giữa có cù lao Thới Sơn, hai bên bờ sông cây cỏ rậm rạp và có phổ thông kênh rạch, để bố trí trận địa phục kích. Thủy binh được giấu bí mật trong những dòng sông nhỏ dại như Rạch Gầm, Xoài Mút và những nhánh sông giữa các cù lao. Bộ binh và pháo binh mai phục nhì bên bờ và trên các cù lao. Mọi việc bố trí chuẩn bị đã chuẩn bị. Nghĩa quân Tây Sơn giấu bản thân giữa rừng cây, trong sông nước, xen giữa rộng rãi thôn trang chuẩn bị xông lên phá hủy kẻ thù.
Khoảng hôm sớm 19 rạng sáng ngày 20/1/1785, quân Xiêm - Nguyễn vận động tổng thể hàng ngũ thủy binh và bộ binh, trong khoảng Trà Tân theo dòng sông Mỹ Tho, tấn công căn cứ quân Tây Sơn tại Mỹ Tho. Phi thuyền Tây Sơn xuất kích, nhử địch lọt tham gia trận địa mai phục. Trong khoảng các cù lao và nhì bên bờ sông, pháo binh Tây Sơn bất ngờ phát hỏa, nhả đạn tham gia giữa đoàn chiến thuyền địch đang bị ùn lại trong khi con thuyền Tây Sơn chẹn kì quặc nhì đầu sông.
Hàng ngũ kẻ thù hốt hoảng, đội hình rối loàn. Ngay lúc đó, cục bộ quân thủy, quân bộ của ta từ các vị trí mai phục, nhất tề xông ra chia cắt đội hình địch để tàn phá. Cục bộ chiến thuyền địch bị tấn công đắm vì trúng đạn đại bác bỏ hoặc vì quân Tây Sơn xông lên tàn phá. Phần đông quân địch bị thịt chết tại trận, những kẻ cố bơi vào bờ lại bị bộ binh Tây Sơn phá hủy.
Quân Xiêm bị thiệt hại gần 4 vạn trong số 5 vạn quân sang nước ta. Đội quân "cần vương” của Nguyễn Ánh cũng bị đánh cho tan tác. Tàn binh Xiêm - Nguyễn phải dỡ chạy lên bờ, trốn sang đất Chân Lạp, sau đó lần mò tậu đường về Xiêm. Tập đoàn Nguyễn Ánh bị tấn công tả tơi, yêu cầu lưu vong sang Xiêm. Trận Rạch Gầm - Xoài Mút chiến thắng giòn giã. Quân dân ta dưới sự chỉ đạo tài hoa của Nguyễn Huệ, đã đập tan thủ đoạn can thiệp của phong kiến Xiêm và trừng phạt đích đáng hành động làm phản lợi quyền dân tộc của cơ quan Nguyễn Ánh.
Súng thần công của quân Tây Sơn. (Ảnh: Báo Ấp Bắc)
Trận thủy chiến Rạch Gầm - Xoài Mút biểu hiện trí tuệ sắc sảo, tài năng quân sự kiệt xuất của Nguyễn Huệ: phụ thuộc địa lợi bày ra một thế trận lợi hại, ngặt nghèo, hoàn chỉnh. Đó là thế trận bất thần phong toả toàn thể kẻ thù đang di chuyển trên sông, tấn công chặn đầu khóa đuôi rồi đả kích mạnh vào cạnh khung, đánh cả trên sông và trên bờ, nhằm bủa vây, chia cắt và tàn phá, bằng cách tiến công giao kèo binh chủng: thủy binh giao kèo tác chiến với pháo binh và bộ binh. Đặc biệt trong trận chiến này, hỏa lực của quân đội Tây Sơn (bao gồm đại bác bỏ đặt trên phi thuyền và sắp xếp nhì bên bờ sông và trên cù lao Thới Sơn) đã được sử dụng đến mức cao và phát huy uy thế hoành tráng của nó, áp đảo địch ngay từ đầu.
Sách Mạc thị tộc phả cho biết: Nguyễn Huệ đem quân vào Gia Định khoảng 10 ngày sau thì đánh trận Rạch Gầm - Xoài Mút. Chỉ trong khoảng 10 ngày mà một đạo quân trong khoảng xa (Quy Nhơn) kéo đến, đã lựa chọn được ngay khu vực địa hình phù hợp và chuẩn bị cẩn thận trận địa phục kích, để chỉ trong một ngày hủy hoại hoàn toàn khoảng 4 vạn quân Xiêm thiện chiến cùng hơn 300 con thuyền.
Vấn đề đó chỉ có thể thực hiện được khi có sự giúp sức đắc lực của nhân dân địa phương, những người thuộc từng cánh rừng, từng nhánh sông, từng con đường thủy bộ chi tiết. Chính dân chúng trong những xóm làng ven sông Mỹ Tho là những cố vấn cần thiết, chỉ cho nghĩa binh từng cánh rừng giấu quân, những nhánh sông có thể giấu thuyền, những địa điểm đặt pháo tiện lợi... và cả khúc sông rộng giữa Rạch Gầm và Xoài Mút để có thể dồn lại hơn 300 chiến thuyền địch mà phá hủy.
Mặt khác, khúc sông dài 6km giữa Rạch Gầm và Xoài Mút, chỉ phương pháp thành Mỹ Tho khoảng 6km, phương pháp Trà Tân - nơi địch tập trung quân - chưa đầy 15km, hai bên bờ sông có phổ biến thôn trang. Chỉ với sự ủng hộ hăng hái của người địa phương trong các thôn xóm này, Nguyễn Huệ mới có thể điều quân, hành quân, chiếm đoạt lĩnh trận địa và bố trí mai phục trọn vẹn mà đại quân của địch cách đó không xa ko phải hay biết, vẫn lầm tưởng mà ngông nghênh tiến tham gia trận địa mai phục để quân dân Tây Sơn tiến công cho một trận toang hoang.
Trận Rạch Gầm - Xoài Mút khiến cho quân Xiêm khiếp sợ, không bao giờ dám xâm lăng nữa.
Nhân dân Gia Định, khác biệt là cư dân trong các thôn ấp ven sông Mỹ Tho đã góp phần cần thiết khiến cho nên thắng lợi Rạch Gầm - Xoài Mút (bốn tuần 1/1785), khiến cho từ đó người Xiêm "sợ quân Tây Sơn như sợ cọp", từ bỏ ý định lấn chiếm nước ta.
Trong lịch sử chiến đấu chống ngoại xâm của dân tộc vn, cuộc đao binh chống Xiêm cuối năm 1784 đầu năm 1785 là một trong những trang oai hùng nhất, mang đa dạng ý nghĩa lịch sử khổng lồ. Trong đó, thắng lợi Rạch Gầm - Xoài Mút là bộc lộ sinh động sự liên minh tài giỏi tài năng của cá nhân nhân loại Nguyễn Huệ với niềm nở của quần chúng quần chúng. # đối với sự nghiệp đánh giặc cứu nước của phong trào Tây Sơn. Với chiến công này, quần chúng miền Nam nói tầm thường và quần chúng Mỹ Tho nói riêng đã nêu cao truyền thống anh hùng của dân tộc và xứng đáng là bức thành kiên cố phía Nam của Giang sơn.
Chiến thắng của trận quyết chiến kế hoạch Rạch Gầm - Xoài Mút đã quét sạch 5 vạn quân xâm lăng Xiêm ra khỏi vùng đất phía Nam non sông, bảo vệ vững chắc nền độc lập, chủ quyền và toàn diện cương vực của vn, ghi lại bước sản xuất nổi trội của phong trào Tây Sơn, làm cho suy yếu tổ chức Nguyễn Ánh, tạo tiền đề cho phong trào tiếp diễn đi lên: ra Bắc lật đổ chính quyền vua Lê - chúa Trịnh, xóa bỏ cục diện chia cắt nước nhà, đại phá 29 vạn quân xâm lăng Mãn Thanh.
Thành công này đã đi tham gia lịch sử chiến tranh chống ngoại xâm của dân tộc vietnam như một trong những chiến công chói loà nhất, một trận thủy chiến - quyết đấu ý tưởnrg điển hình sánh ngang với Bạch Đằng năm 938 và 1288... Trên một phương diện khác, thành công này đã đưa phong trào Tây Sơn từ một cuộc khởi nghĩa dân cày vươn lên khỏe mạnh biến thành một phong trào quật khởi của toàn dân tộc, là sự chắc chắn sâu sắc tinh thần về chủ quyền của người vietnam đối với vùng đất Nam Bộ trong lịch sử.
Hà Duy Hồ - Viện Lịch sử quân sự vietnam
Xem tại: Mua Hàng Nhật Xách Tay
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét