Ðất lành Ðà Lạt, nơi sinh sôi nảy nở phổ thông loài cây quý. Và giờ đây dưới bàn tay của Thạc sĩ Phan Công Du - Giám đốc Ban Quản lý Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghiệp cao Lâm Ðồng, cây sâm Ngọc Linh trước tiên trồng bằng nguyên lý nuôi cấy mô đã nở hoa trên vùng đất này.
Thạc sĩ Phan Công Du - Giám đốc Ban Điều hành Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghiệp cao Lâm Đồng, chủ nhiệm đề tài bên cây sâm Ngọc Linh invitro đầu tiên nở hoa. Ảnh: Tuấn Hương
Treo giải 1 tỷ đồng
Hơn 10 năm trước, Lâm Đồng đã khiến cho chủ được nguồn cây giống sâm Ngọc Linh bằng công nghệ vi nhân giống (hay còn gọi là qui định nuôi cấy mô thực vật - invitro) khi loài cây quý này hầu như bị khai thác cạn kiệt trong tự nhiên. Và Lâm Đồng biến thành địa phương đi đầu trong việc vận dụng công nghiệp sinh học hiện đại để nhân giống invitro cây sâm Ngọc Linh, tạo nguồn cây giống chất lượng phục vụ cho công việc tạo ra đóng hộp diện tích lớn, tiến đến làm chủ nguồn giống, giảm sự dựa vào nguồn cây giống từ hạt trong thiên nhiên đang được trồng như hiện giờ tại 2 tỉnh Quảng Nam và Kon Tum. Kết quả này đã được khẳng định bởi nhóm tìm hiểu của PGS.TS Dương Tấn Nhựt thuộc Viện Nghiên cứu công nghệ Tây Nguyên, phát triển cây invitro hoàn chỉnh, bảo đảm tỉ lệ sống sau trồng hơn 80%.
“Kĩ nghệ vi nhân giống (nuôi cấy mô thực vật) một lần nữa khẳng định tính nổi bật của mình khi thành công trong việc tạo điều kiện cho Đà Lạt - Lâm Đồng từng bước khiến chủ công nghệ tạo cây giống, giải quyết được bài toán gian khổ nhất trong việc nhân rộng loài cây dược liệu quý hi hữu và đặc hữu này tới trồng ở những vùng đất mới, không còn bó hẹp ở dưới các tán rừng nguyên sinh, nơi có tầng thảm mục dày nữa”, PGS.TS Dương Tấn Nhựt nhấn mạnh.
“Việc xây dựng thứ tự nhân giống sâm Ngọc Linh từ giai đoạn nuôi cấy invitro đến khi ra vườn ươm và vườn trồng đã được nghiên cứu toàn diện. Đương nhiên, để cây sâm invitro chấm dứt vòng sinh trưởng và sản xuất thì cần yếu nghiên cứu công đoạn cây ra hoa và tạo hạt. Đây là hướng phân tích mới và cần thiết”, là yếu tố mà các nhà khoa học băn khoăn.
3 năm trước, khi đang là Giám đốc Sở Công nghệ và Công nghệ, PGS.TS Lê Xuân Thám trong vị trí là Chủ tịch Hội đồng kỹ thuật xét phê chuẩn đề cương đề tài đã dạn dĩ phê thông qua đề tài “Phân tích tài năng ra hoa tạo hạt của cây sâm Ngọc Linh invitro tại Đà Lạt” và quyết định “treo thưởng” 1 tỷ đồng nếu như người nào thi hành được vấn đề này.
Việc cây sâm Ngọc Linh invitro ra hoa là một “kỳ tích”
Cây sâm Ngọc Linh trước tiên nở hoa
Qua hơn 2 năm nghiên cứu với phổ thông thực nghiệm, thử nghiệm khác nhau, với hơn 1.000 cây giống invitro ban đầu từ 1 đến 2 năm tuổi. Từ việc nghiên cứu xác định các loại giá thể phù hợp cho từng thời kỳ sinh trưởng phát hành của cây, nghiên cứu cách thức dinh dưỡng hợp lý, tới việc yếu tố chỉnh các nhân tố sinh thái không gian phù hợp, các cây sâm Ngọc Linh vẫn “im lìm”. Những tưởng đề tài sẽ đi vào thất vọng khi thời gian chấp hành sắp hết, thì một sáng cuối bốn tuần 6/2017, nhị chùm hoa bé nhỏ xuất hiện. Hàng ngũ phân tích của Ban Quản lý Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghiệp cao Lâm Đồng, chủ trì là Thạc sĩ Phan Công Du - chủ nhiệm đề tài đã làm cho nên yếu tố kỳ diệu khi cây sâm Ngọc Linh invitro đã ra hoa trong vườn sâm được trồng trong nhân tố kiện nhà kính - đây là cây sâm Ngọc Linh invitro đầu tiên ra hoa tại Đà Lạt. Mọi sự nghi ngờ, nghĩ rằng cây sâm Ngọc Linh ra hoa là “hên xui” bị dập tắt hoàn toàn khi 2, 3 và đến nay đã có 4 cây ra hoa, lưu lại một bước tạo ra mới của sâm Ngọc Linh invitro Đà Lạt.
Tín hiệu mới cho sâm Ngọc Linh Ðà Lạt
Theo PGS.TS Lê Xuân Thám, việc cây sâm Ngọc Linh invitro ra hoa là một “kỳ tích”, bởi từ trước đến nay Đà Lạt - Lâm Đồng nói riêng và cả nước nói tầm thường chưa có cây sâm Ngọc Linh invitro nào ra hoa. PGS.TS Lê Xuân Thám nghĩ là: “Lâm Đồng quyết tâm hơn 10 năm nay vẫn chưa nhận được củ sâm chất lượng từ cây invitro, và cây vô tính ra hoa kết hạt thì lại càng chưa có. Vì vậy, khi cây sâm Ngọc Linh invitro ra hoa thì sẽ thu được hạt giống, khép kín quá trình sinh trưởng, tạo ra sâm Ngọc Linh. Trong khoảng đó, sẽ chiếm được củ tốt, chất lượng trong khoảng cây sâm gieo trồng bằng hạt như trong tự nhiên”.
“Với mục tiêu làm cho cây Sâm Ngọc Linh invitro ra hoa, tạo hạt trong điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại Đà Lạt nhằm tạo nguồn chất liệu để sản xuất củ sâm Ngọc Linh trong khoảng hạt của cây invitro. Đây là kết quả thuở đầu, chắc chắn sự thắng lợi mang tính chợt phá trong chuỗi các nhà cửa nghiên cứu về sâm Ngọc Linh đến thời gian hiện nay, tạo tiền đề để tiếp diễn hoàn chỉnh và nhân rộng kết quả này”, Thạc sĩ Phan Công Du - chủ nhiệm đề tài trên khẳng định.
Ngoài ý nghĩa trên thì Thạc sĩ Phan Công Du cho nhân thức thêm, việc cây sâm Ngọc Linh invitro ra hoa, kết hạt và ví như hạt nảy mầm, sẽ giúp sâm Ngọc Linh sinh trưởng và phát triển đa dạng như trong không gian tự nhiên. Anh Du nửa đùa nửa thật: “Nói theo người Hàn Quốc, làm cho sao để sâm Ngọc Linh chung như củ cải trong bữa ăn hàng ngày thì đối với người Việt Nam, biến sâm Ngọc Linh thành củ cà rốt là mong ước của chúng tôi”.
Dù rằng đã có những bước tạo ra mới trong trồng trọt và bảo tàng sâm Ngọc Linh nhưng bây giờ sâm Ngọc Linh vẫn còn là vật phẩm “xa xỉ” bởi giá trị hàng hóa của nó đang được đẩy lên quá cao và thi thoảng có trên thị trường - giá sâm trồng nao núng từ 50 tới 70 triệu đồng/kg tùy tham gia độ tuổi và kích thước củ. Chính vì trị giá của nó, việc thể nghiệm cây sâm Ngọc Linh invitro đã ra hoa trong vườn sâm trồng trong yếu tố kiện nhà kính mang tới tín hiệu mới cho nhãn hàng sâm Ngọc Linh Đà Lạt trong tương lai.
Tham khảo thêm: japan shop
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét